Program Hakkında

2014 yılında A.Ü. Çocuk Üniversitesi, Çocuk Bilim Merkezi bünyesinde “Çocuklar İçin Felsefe” adıyla kurulan program Felsefe bölümü öğretim üyelerinden Yrd. Doç. Dr. Senem Kurtar koordinatörlüğünde yürütülmeye başlamıştır. Bu programının amacı, felsefe yapma etkinliğini en doğrudan bir biçimde tanımlayan eleştirel ve yaratıcı düşünebilme yetisinin geliştirilmesidir. Bunun için en genç öğrenciler yani çocuklar ve hatta genç öğretmenler eşliğinde belli bir şey üzerine ya da düşünme etkinliğinin kendisi üzerine düşünebileceği, özgün düşünceler üretebileceği ve bu düşüncelerin açık ve özgür bir dille ifade edilebileceği sıcak bir ortam yaratmak programın temel amacıdır.

“Çocuklar İçin Felsefe” programı bu temel amaç doğrultusunda 2014 yılından itibaren  gerçekleştirmiş olduğu etkinliklerle 300’ü aşkın çocuğa erişmiş, rutin eğitim programları dışında, “Soma’ya El Ver”, “Sokakta Çalıştırılan Çocuklar” ve “Üstün Yetenekli Çocuklar” gibi sosyal sorumluluk projelerine de katkı sunmuş ve sunmaya da devam etmektedir.

Neden “Çocuklar İçin Felsefe” ?

Nedir bu felsefe? Bir yandan yaşamı kuşatan ve oluşturan her şeyle derinden ilintili bir şeydir. Yani minik felsefe dostlarından birinin de söylediği gibi “basit şeylerin bile bir felsefesi vardır.” Diğer yandan tüm bunlara bir bütün olarak bakabilmeyi ve yüzeysel olan anlamlardan sıyrılıp daha soyut ve evrensel bir bakışı da gerektiren ve böylelikle düşünmede özgürleşmeyi hedefleyendir. Peki, o halde çocuklar felsefe yapabilir mi? Ünlü Yunan filozofu Sokrates bakın ne diyor: “Dürüst bir insan daima çocuk kalır”. Filozofun yaşamını betimleyen iyi, güzel ve doğru yaşam için en temel ilkedir; dürüstlük. Birinin kendisine ve diğerlerine dürüst olması… Bundan daha anlamlı bir şey olabilir mi?

O halde çocuklar filozofça yaşamın en temel ilkesini taşımaktadır. Arı, doğal ve önyargısız düşünceleri ve yorumlarıyla aslen felsefe yapmaya en uygun tavra onlar sahiptir Peki, neden felsefe? Ne yapar bu felsefe? Ne işe yarar bu felsefe? Bu sorulara da yine minik filozoflarımızdan birinin yorumuyla yanıt verelim:”Felsefe soyuttur ancak bununla yetinmez, soyut olanı somutla anlatır.” Evet, felsefe içinde yaşadığımız çağda, dünyada olan bitenin arasında derin bir uyku halinde olmaktan uyandırır bizi. Gündelik akışa özgü ne varsa ya da öğrendiğimizi, bildiğimizi sandığımız ne varsa onların bizim için bir alışkanlık, rutin ve ezber olmasını engeller. Sorgulatır, düşündürür ve yeni fikirler, kavramlar ortaya atmamızı sağlar.

Bilgi ve bilimin tüm alanlarına bir bütün olarak bakabilmeyi ve onların doğrularını ya da değerlerini eleştirmeyi öğretir. Böylelikle eleştirel ve yaratıcı düşünmeye isteklendirir. Bunların yanı sıra iyi, kötü, güzel, çirkin, doğru, yanlış ikiliklerini birlikte düşündürerek diyalektik düşünme yetisi de kazandırır. Varlık, bilgi, değer kavrayışımızı güçlendirir. Böylelikle bir şeyi temellendirme, onun bilgisini edinme ve değer verme edimlerine yön verir. Sonuç olarak felsefe yaşamda bize kendi yolumuzu gösterir. Dahası felsefe “yol” gösterir. Ama varmaya çalıştığımız, anlamlarını aradığımız şeylerle aramızda daima kapanmayan bir mesafe kalır. Bu nedenle arayışımız hiç bitmez. Boşuna dememiş filozof, “Felsefe yolda olmaktır” diye. Biz de bu programla çocuklarımızı yola çıkarmaya çalışıyoruz. Felsefe, ayağımızı soksak bizi büyüleyecek engin bir deniz ise o denize gidecek yolu onlara işaret ediyoruz ve birlikte yürüyoruz.

Tüm bunların ışığında programımızın izleği yaşamı sorgulatan ve anlamlandıran sorular, oyunlar, öyküler, resim çalışmaları, diyaloglar, drama çalışmaları ile yaşamın içinden en somut ve tanışık olunan bir alandan yola çıkmaktır. Böylece felsefenin hem ne kadar yaşamın içinden olduğu hem de ona her birinin ne denli farklı bakabileceğini hissettirme amacındayız. Düşüncelerini özgür ve cesurca ifade etmelerinin önemini göstermek, onları bu konuda teşvik ederek gelecekleri için bilinçlendirmek de buradaki en temel kaygımızdır. Tüm bunlar aracılığıyla kimliklerinin ve kişiliklerinin oluşumunda eleştirel ve yaratıcı düşünmenin değerini kavratmak adına eğlendirerek, sıkmadan, zorlayıp dayatmadan, onların kendi isteklerini ve iradelerini önemseyerek yol almaya çabalamaktayız.

Detaylı bilgi için:

http://cocukuniversitesi.ankara.edu.tr

https://www.facebook.com/pages/%C3%87ocuklar-%C4%B0%C3%A7in- Felsefe-Program%C4%B1-Philosophy- for-Children- Education-Program/1503023446631248